مصاحبه اختصاصی با رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، مهندس قربانخانی
1396-10-23
مصاحبه اختصاصی با رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران، مهندس قربانخانی
جناب قربانخانی به عنوان رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران ،جایگاه این سازمان با بیش از دو دهه فعالیت در صنعت ساختمان کشور به لحاظ فنی و حقوقی کجاست ؟
سازمان نظام مهندسی به اهدافی که خواست قانونگذار بوده بطور کامل نرسیده است، سازمان نظام مهندسی باید مرجعی باشد که همه اصول فنی و مقررات ملی ساختمان را پشتیابی کند و در کشور اثر گذاری بالایی داشته باشد بخصوص در حوزه فنی، اما اتفاقی که در کشور ما افتاده تعدد مراجع تصمیم گیرنده و بروکراسی فی مابین آنهاست ،و البته جایگاه نظام مهندسی هم سبب شده  نتواند خدمات خوبی را که می توانست ارائه کند مردم دریافت کنند. لذا به نظر می رسد که عدم تثبیت جایگاه نظام مهندسی و تعدد مراجع تصمیم گیرنده باعث شده جامعه مهندسی بخصوص سازمان های نظام مهندسی به عنوان متولیان امر و نمایندگان جامعه مهندسی جایگاه واقعی خود را پیدا نکنند.

آقای مهندس قربانخانی ،با توجه به نگرانی ها از بابت کیفیت و صرف سرمایه برای ساخت و ساز و همچنین بدست آوردن یک محصول مطمئن و بادوام به مانند آنچه در جهان مرسوم است ، به نظر شما مهندسان ، می توانند این محصول را برای ملت و کشور ایران به ارمغان بیاورند ؟
بدون شک مهندسان ایرانی می‌توانند ، چون  ما در حوزه علوم مهندسی خودکفاییم. ، و  هیچ علم مهندسی در حوزه ساخت و ساز وجود ندارد که مهندسان ما آن را ندانند ،شاید در تجهیزات فنی که در دنیا وجود دارد کاستی هایی باشد اما در حوزه علوم مهندسی کاملاً خودکفاییم و مهندسان ایرانی  با تمام دانشی که دارند می توانند تمام نیازهای جامعه را مرتفع کنند.
توجه داشته باشید در 20 سال گذشته به مراتب وضعیت ساخت و ساز بهتر شده ، در زلزله 20 سال پیش رودبار که منشأ تشکیل نظام مهندسی بود 000/37 کشته داشتیم  اما امروزه  زلزله  در کرمانشاه اتفاق می افتد ولی 500 نفر تلفات داریم که در نوع خودش بالاست زیرا حتی جان 1 نفر از افراد جامعه هم باید حفظ شود
یا بعد از زلزله بم و خسارت وحشتناک آن امروز زلزله ای در کرمان اتفاق می افتد که تلفاتی ندارد و خسارات کمی برجا می گذاردکه نشان میدهد کشور در حوزه ساخت و ساز پیشرفت چشمگیری داشته است اما کافی نیست و  نهایت کار و استانداردها بطور کامل اجرا نشده و می طلبد همه متولیان امر در حوزه ساخت و ساز  تلاش خود را در این حوزه بیشتر کنند.

براساس گزارش دفتر توسعه سازمان ملل متحد در  100 سال گذشته رخدادهای طبیعی در جهان بیشتر شده و دانش مهندسی نیز در مقابله با این رخدادهای طبیعی بسیار موفق عمل کرده ، فکر می کنید ضرورت غلبه بر نگرانی های موجود برای ناایمن بودن سازه ها در ایران هماهنگی ارکان  نظام مهندسی ساختمان است؟ یا همراهی بقیه ارکان اجرایی با سازمان نظام مهندسی برای سرعت بخشیدن و بدست آوردن این اطمینان ؟
اگر بخواهیم منصفانه بگوئیم هر دو ، چون هم در نظام مهندسی نیاز داریم ارکان سازمانی هماهنگی بیشتری داشته باشند و هم در بعضی بخشهای نظام مهندسی از نظر چهارچوب و ارتباط نیاز به اصلاحات داریم.
ولی مهمترین مسئله ارتباطات بیرونی است ، متولیان امور ساخت و ساز در کشور ما متعددند و اگربین همه بخشهاهماهنگی نباشد ، نمی توانیم توقع پیشرفت خوبی در حوزه ساخت وساز داشته باشیم بنابراین باید هماهنگی بین ارکان درون سازمان را توسعه دهیم و از همه مهمتر بخش های بیرونی و متولیان امر تا در این حوزه مشارکت بیشتری داشته باشندو نواقص را کم کنیم تا بتوانیم نتایج بهتری بگیریم.

دو مفهوم از عملکرد سازمان نظام مهندسی در جامعه است یکی از نظر اعضا ، مدیران و هیأت مدیره سازمان و دیگری افکار عمومی است ، آیا این دو مفهوم را امروز در جامعه جا افتاده می بینید ؟ اگر چنین است آینده را چطور می بیند ؟
 به نظرم کافی نبوده ، چون درحوزه درونی نیاز به تقویت موضوعات و ساختارها و ارتباطات بین اعضاء و خود سازمان برای توسعه عملکرد سازمان داریم ، شاید در بین مردم سازمان نظام مهندسی کمتر شناخته شده باشد چون فقط کسانی که در حوزه ساخت و ساز فعالیت دارند با سازمان در ارتباط اند و سازمان نظام مهندسی هم به عنوان مرجع فنی ساخت و ساز پتانسیل بیشتری دارد ، بر همین اساس در سال جدید یکی از اهداف سازمان، آموزش همگانی و تغییر نگاه مردم به عنوان مخاطبین را معطوف به آن کرده ایم که امورات فنی در حوزه ساخت و ساز مرجعی دارد به نام سازمان نظام مهندسی ساختمان.
میدانید سازمان نظام مهندسی ساختمان متشکل از فرزندان همین آب و خاک است که در این سازمان جمع شده اند تا تلاش کنند با دانش فنی در حوزه خدمات دهی به مردم برای حفظ جان و مال آنان و بالا رفتن کیفیت ساختمان ها در کشوربکوشند.

آقای مهندس قربانخانی، مدتی است گفتمانی خارج از نظام مهندسی ساختمان مطرح شده ، تحت عنوان آیین نامه کنترل ساختمان، آیا آنرا مسیر مناسب در جهت منافع عمومی می بینید یا اینکه یک اشکال است که بدون تعامل با جامعه مهندسی شکل گرفته؟
دو موضوع به طور مشخص مطرح است یکی بحث اصلاح قانون نظام مهندسی و کنترل ساختمان است که درحال حاضر به عنوان یک طرح در مجلس شورای اسلامی مطرح شده ، و در آن تلاش شده نظام مهندسی ساختمان تقویت شود و خلاء هایی که بخشی از اختیارات نظام مهندسی را دراختیار حوزه های دیگر قرار داده به سازمان نظام مهندسی ساختمان برگردد اما نگاه دیگر این است که براساس همین قانون باید آئین نامه های اجرایی را منتشر کنیم که بتواند حوزه عملکردی سازمان نظام مهندسی را تقویت کند ، لذا می بینیم بین قانونی که اصلاح می شود و بین نگاهی که آئین نامه اجرائی دیگری را می خواهد ابلاغ کند فاصله زیادی وجود دارد البته هر کدام از زوایه خود به موضوع نگاه کرده اند و شاید هر کدام اصرار به موضع خودشان دارند ولی به نظرم قابل تجدید نظر است و ما می توانیم مجموعه جامعی را داشته باشیم در قالب قانون نظام مهندسی ، چرا که اگر اول اصل قانون را مورد بازنگری و ویرایش قرار دهیم می تواند کمک کند که در آئین نامه های اجرائی الزام بیشتری برای رعایت آن داشته باشیم و بخصوص کسانی که خارج از سازمان نظام مهندسی متولی بخش ساخت و ساز هستند مثل شهرداری ها ، بنابراین به نظرم بهتر است که تلاش خود را ابتدا برای اصلاح قانون نظام مهندسی براساس قانون جدید و هر آنچه که قانونگذاران برای اصلاح این کار وضع کردند صرف کنیم تا بتوانیم آئین نامه هایی را منتشر کنیم که بتواند الزام بیشتری به رعایت قانون داشته باشد.

 شما رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران هستید و شاهد بودید در زلزله اخیر تهران رفتار اجتماعی شهروندان نشان داد باید در نظام مهندسی و دستگاههای مرتبط از جمله شهرداری ، استاندارد و بیمه ها و بانک ها و .  . . میتوانستند در طول زمان و تا وقوع زلزله  اطمینان کافی از ساختمان ها را به مردم می دادند  ، ولی این اطمینان حاصل نشد ، آیا چنین برداشتی را قبول دارید ؟ اگر چنین باشد راهکار غلبه به این نگرانی مردم چیست ؟
از دو زاویه می شود به این موضوع نگاه کرد ، یکی فضای مجازی و حوزه اطلاع رسانی است که به جای اینکه به مردم ما کمک کنند تا اطمینانشان به حوزه ساخت و ساز بیشتر شود ، عمدتا نگرانی ایجاد می کنند که باعث عدم اطمینان مردم می شود بخشی از زلزله اخیر تهران را  در این حوزه میشود دید ، اما نکته دیگر این است که اگر محصولات ساختمانی مورد ارزیابی و تأیید مستمرسازمان ملی  استاندارد قرار گیرد ، یا اینکه طراحی ها طراحیهای  درستی باشد و مهندسان ناظرهم  به خوبی نظارت کرده باشند که از همه مهمتر و حلقه مفقوده ما در حوزه ساخت و ساز است !!! و همه ابنیه و ساختمان ها توسط مهندسان دارای صلاحیت ساخته شود ، آنوقت هست که مردم در ساختمانی که زندگی میکنند  بطور کامل به آن سازه اطمینان خواهند داشت چرا که سیستم سازه ای و ساختمانی شان به سبکی میشود  که جانشان در آنجا همیشه حفظ می شود .
 اما ، وقتی فرایند تولید یک محصول را نمی دانیم ، شناسنامه فنی و ملکی را نداریم و اساساً اطلاع نداریم چه کسی ساختمان را طراحی کرده چه کسی آنرا ساخته و چه کسی به آن نظارت کرده و فرایندها شفاف و قابل نظارت و ارزیابی عملکرد نیست ، نمی توانیم اطمینان داشته باشیم که تمام کارهایی که از مهندسین ساختمان توقع داریم انجام شده باشد .
بر این اساس اگر می خواهیم به نقطه ایی برسیم که مردم اطمینان کنند به ساختمان هایی که در آن زندگی می کنند باید تمام مقررات ملی ساختمان به درستی رعایت شده باشد ،واین امر مستلزم آنست که هنگام ساخت و ساز مهندسان ناظر نظارت کامل و پیوسته  داشته باشند و مهندسین صاحب صلاحیت که آن را می سازند بعد از بهره برداری نیز در غالب اجرای مبحث 22 مقررات ملی ساختمان ،کنترل ها با فواصل زمانی معین از سازه ها انجام شود تا مردم اطمینان مناسب حاصل کنند در چنین مواقعی این ساختمان جان و مال آنان  را هنگام لرزش حفظ می کند و عملکرد طبیعی و بهره برداری ساختمان ها نیز حفظ می شود
در بسیاری از ساختمان هایی که در چند سال اخیر ساخته شده اند درصد بالایی از مقررات ملی ساختمان رعایت شده ولی به دلیل دو حلقه مفقوده مهم  یکی شناسنامه فنی ملکی که فرآیند تولید محصول را بیان می کند و دیگری مجری صاحب صلاحیت که بسیار مهم اند و می تواند به ما اطمینان کافی دهند اگر این دو نکته  بیشتر عملیاتی و شفاف شوند بطور جدی از نگرانی مردم کاسته خواهد شد.
 
جناب قربانخانی ، سازمان نظام مهندسی ساختمان استان تهران با بیش از 120 هزار عضو که اگر از فیلتر آموزش و ارزیابی هایی فنی و علمی آنها را  عبور بدهد  آیا می تواند مسئله ایمنی و پایداری سازه ها را در استان تهران بخصوص شهر تهران  حل کند ؟ و شهروندانی که علاقمند باشند گواهی معانیه فنی  ساختمانی را  که در آن زندگی می کنند حتی  بصورت موقت دریافت با تایید نظام مهندسی دریافت کنند ؟
   
 قطعاً یک کار نو هست و در ایران سابقه اجرایی ندارد ، ما در حوزه دانش مهندسی مشکلی نداریم ، مهندسان ما می توانند سازه ها را بررسی کنند و در نهایت اعلام نظرکنند که این سازه ها می تواند در برابر زلزله مقاومت کند یا نه ؟ ولی طبیعی است  این چنین مطالعاتی هزینه هایی خواهد داشت.


لطفا بفرمایید مردم چگونه میتوانند خدمات سازمان شما را با کیفیت بهتر و اطمینان بیشتر منطبق بر ضوابط دریافت کنند و خاطرشان از هزینه ای که می پردازند و سازه ای که بدست می آورند راحت باشد ؟
در وهله نخست همه مردم ما باید بدانند خرج کردن برای کیفیت ساختمان ها هزینه نیست سرمایه گذاریست و در آینده می تواند حافظ جان ساکنین و موجب بهر برداری بهتر از ساختمان باشد ، لذا خواهش ما این است که برای ساخت و ساز از سازمان نظام مهندسی استان تهران مشاوره و راهنمایی بگیرند و نکته بعدی اینکه حتما و حتما به افراد صاحب صلاحیت به مهندسان دارای دانش فنی مراجعه کنند و درنهایت بدانند هزینه ای که پرداخت می کنند در غالب سرمایه گذاری برای آینده است و برای حفظ ساختمانی که در آن زندگی می کنندامری اجتناب ناپذیر تلقی میشود.
 
شما به عنوان رئیس سازمان نظام مهندسی با مهندسان چه صحبتی دارید و از آنها به عنوان کسانی که عضو سازمان شما و دارای نشان نظام مهندسی ساختمان اند چه انتظاری دارید ؟
همکاران من ، ما در یک جامعه 120هزار نفری مهندسین ساختمان ،خدماتی را به آحاد جامعه ارائه می کنیم که اگر هرکدام از ما براساساخلاق حرفه ای و دانش مهندسی که داریم ، تلاش کنیمخدمات کامل و وافی به مردم عرضه شود ، می توانیم هم از حوزه عملکرد مهندسی مان دفاع کنیم و هم مخاطبین ما که مردم هستند اطمینان حاصل کنند در ساختمان هایی زندگی می کنند که این ساختمان ها می توانند بهره برداری مناسبی برایشان داشته باشد و در حوادث طبیعی مانند زلزله جانشان حفظ شود ، لذا از همه همکارانمخواهش می کنم در ارائه خدمات خود نهایت تلاش شان را بکارگیرند تااطمینان مناسب در بین مردم ایجاد شود و همه ما براساس دانش فنی و اخلاق حرفه ای و با مسئولیت حرفه ای و اجتماعی شایسته جامعه مهندسی به کشور خدمتی ماندگار و قابل تقدیر ارائه نماییم.

اتفاقی که اخیراً در سازمان شما افتاده اینست که شما امکانی را برای ارتباط مستقیم مردم و اعضای سازمان نظام مهندسی و البته بی واسطه ایجاد کرده اید ، آیا این روش در سازمان شما مسبوق به سابقه بوده است ؟
در گذشته ارتباطات مردم و اعضاء با رئیس سازمان در غالب مکاتبات اداری بوده ولی امروز ما از طریق سایت سازمان امکانی را ایجاد کردیم که هر کدام از شهروندان و اعضاء این ارتباط رابیواسطه و مستقیمبرقرار کنند و این اطمینان را به همه می دهم که شخصاً به این موضوعات رسیدگی می کنیم ، بررسی می کنیم و در جهت تعامل اعضاء و مردم و حفظ شرایط سازمانی و کیفیت امور مختلف خدمت مان را بیشتر کنیم.


انتظارتتان از خبرنگاران و اصحاب رسانه گروهی برای خدمت بیشتر نظام مهندسی به مردم چیست ؟ به شما مراجعه کنند یا خودشان هر برداشتی دارند انعکاس دهند ، نقد و پبشنهدات را می پذیرید ؟
قطعاً ما همه پیشنهادات را برای کارآمدی بیشتر می پذیریم ، به هر جهت دانش فنی و مهندسی در سازمان ما وجود دارد و این دانش در حوزه رسانه ای کمتر است لذا ما نیز اگر بخواهیم در حوزه رسانه ای فعالیت کنیم به اهل فن آن مراجعه می کنیم و طبیعاً این درخواست را داریم که اگر دوستان می خواهند اطلاعات فنی به جامعه بدهند و مطالبی را منتشر کنند به اهل فن آن که سازمان نظام مهندسی هست مراجعه فرمایند تا اطلاعاتی که به مردم انتقال می دهند آن دانش فنی لازم را داشته باشند تا باعث اطمینان خاطر مردم باشند نه اینکه نگرانی برای مردم ایجاد کند، به هر جهت زلزله قابل پیش بینی نیست و هیچ راهی نداریم جزا اینکه ساختمان هایی ایمن بسازیم که در این موارد کمک کنند جان ساکنین حفظ شود ، فلذا پیشگیری بهتر از درمان در همه امور و از جمله در حوزه ساخت و سازاست .